Wanneer je binnen een huwelijk gebonden bent aan een beperkte gemeenschap van goederen en een van de partners meer geld inbrengt bij de aankoop van een huis, rijst de vraag of dit als privévermogen kan worden aangemerkt of deel uitmaakt van de gemeenschap van goederen. In een recente casus onderzocht of deze extra inbreng een juridisch 'vergoedingsrecht' oplevert voor de inbrenger wanneer de woning alleen op hun naam staat in het kadaster.
Begrip van gemeenschap van goederen
In Nederland geldt dat bij het huwelijk er doorgaans sprake is van een algehele of beperkte gemeenschap van goederen. Dit betekent dat bepaalde bezittingen en schulden van beide partners worden, tenzij er uitzonderingen gelden. Deze uitzonderingen zijn:
- Erfenissen of schenkingen met uitsluitingsclausule - Deze zijn per definitie privévermogen.
- Verknochte goederen en schulden - Bijvoorbeeld persoonlijke eigendommen als sieraden of hobbyspullen.
- Pensioenrechten - Deze vallen buiten de gemeenschap van goederen en worden geregeld door aparte wetgeving.
Deze wettelijke uitzonderingen worden beschreven in artikel 1:94 van het Burgerlijk Wetboek.
Specifieke situatie: meerinbreng in het huwelijk
De situatie waarbij P1 bij de aankoop van een huis 100.000 euro extra inbrengt uit de overwaarde van een eerder verkocht huis, valt niet direct onder de wettelijke uitzonderingen. Echter, jurisprudentie biedt wel een basis voor het ontstaan van een vergoedingsrecht. Zo kan eigen inbreng herkend worden wanneer:
- Privévermogen wordt geïnvesteerd in het gezamenlijke vermogen.
- Een aanzienlijk privégedeelte meer wordt ingebracht dan de ander.
Bij scheiding kan de inbreng onder voorwaarden als vergoedingsrecht worden opgeëist.
Uitspraak van de Hoge Raad
Op 5 april 2019 besliste de Hoge Raad dat een vergoedingsrecht ontstaat wanneer privévermogen in de gemeenschap wordt geïnvesteerd. Dit recht ontstaat echter niet als de investering een wettelijke verplichting betrof, zoals die voor huishoudelijke kosten. Deze visie is bevestigd in een arrest op 27 januari 2023.
Conclusie
Het is essentieel dat eigenaarsverhoudingen van zwaarder geïntegreerde investeringen, zoals de aankoop van een huis, expliciet in het kadaster worden vastgelegd. Dit vermindert discussies over toekomstige aanspraken bij een eventueel scheiding. Dergelijke stappen en juridische adviezen zijn altijd aan te raden bij het aangaan van aanzienlijke financiële verplichtingen binnen het huwelijk.