Als je partner overlijdt, kun je vermogen krijgen via het erfrecht of via het huwelijksvermogensrecht. Dit verschil bepaalt vaak hoeveel erfbelasting je betaalt. Overdrachten via huwelijksvermogensrecht zijn meestal onbelast. Met afspraken zoals een finaal verrekenbeding kun je erfbelasting verminderen. Laat je hierover adviseren zodat jouw situatie fiscaal gunstig blijft.
Wanneer een partner overlijdt, wordt het vermogen verdeeld volgens duidelijke regels. Het maakt daarbij uit of iets onderdeel is van de nalatenschap of juist valt onder jullie huwelijksvermogensrecht. In dit artikel lees je hoe deze twee vormen van verkrijging werken en wat de gevolgen zijn voor de belasting.
Wat is een erfrechtelijke verkrijging?
Een erfrechtelijke verkrijging is vermogen dat jij ontvangt uit de nalatenschap van jouw overleden partner. Dit gaat altijd volgens het erfrecht.
Je betaalt erfbelasting over de waarde van jouw erfdeel, voor zover dat boven jouw vrijstelling uitkomt. De vrijstelling voor partners is in 2024 ongeveer 795.000 euro. Alles daarboven wordt belast.
Hebben jullie geen gemeenschap van goederen, dan bestaat de nalatenschap alleen uit het privévermogen van de overledene. Jij erft dit deel via het erfrecht en kunt hierdoor erfbelasting verschuldigd zijn.
Wat is een huwelijksvermogensrechtelijke verkrijging?
Sommige vermogensoverdrachten vallen niet onder het erfrecht, maar onder het huwelijksvermogensrecht. Deze zijn meestal onbelast.
Bij een algehele gemeenschap van goederen geldt dat de helft van het gezamenlijke vermogen al van jou is. Alleen de andere helft vormt de nalatenschap. Hierdoor is de nalatenschap vaak kleiner en betaal je minder of soms helemaal geen erfbelasting.
Voorbeeld uit de praktijk
Voorbeeld
M bezit 1.000.000 euro. V bezit 200.000 euro.
Situatie 1: geen gemeenschap van goederen
De nalatenschap bestaat uit het volledige vermogen van M. V erft 1.000.000 euro via het erfrecht. Dit kan leiden tot een forse erfbelasting, afhankelijk van de vrijstelling.
Situatie 2: algehele gemeenschap van goederen
Het gezamenlijke vermogen is 1.200.000 euro. Bij overlijden hoort hiervan 600.000 euro al bij V. Alleen de andere 600.000 euro is nalatenschap. Dit past meestal binnen de vrijstelling, waardoor V geen erfbelasting betaalt.
Wat is een finaal verrekenbeding?
Een finaal verrekenbeding is een afspraak in jullie huwelijksvoorwaarden. Bij overlijden wordt het vermogen dan verdeeld alsof er een gemeenschap van goederen was, ook als dat tijdens het huwelijk niet zo was.
Dit kan fiscaal gunstig zijn, omdat het ervoor zorgt dat een deel van het vermogen onder het huwelijksvermogensrecht valt in plaats van onder het erfrecht. Daardoor kan het erfdeel lager worden en betaal je minder erfbelasting.
Belangrijke voorwaarden
Voor een geldig finaal verrekenbeding gelden fiscale regels:
het moet wederkerig zijn, dus gelden voor beide partners
het moet verplicht worden uitgevoerd bij overlijden
het mag niet zo zijn dat de langstlevende zelf mag kiezen of het wordt toegepast
Voldoe je niet aan deze voorwaarden, dan loopt het fiscale voordeel risico te vervallen.
Conclusie
Het verschil tussen erfrecht en huwelijksvermogensrecht is belangrijk voor de erfbelasting die je uiteindelijk betaalt. Door goede keuzes te maken in jullie huwelijksvoorwaarden, zoals het opnemen van een finaal verrekenbeding, kun je belasting besparen. Laat je hierover altijd adviseren door een deskundige, zodat de afspraken passen bij jouw situatie en wensen.