Bij een scheiding kan het gebeuren dat één van de ex-partners de gezamenlijke woning krijgt zonder de ander hiervoor te vergoeden. Soms beroepen ex-partners zich op een "natuurlijke verbintenis" om schenkbelasting te voorkomen. Hierbij moet de schenker een dringende morele verplichting voelen, die maatschappelijk als correct wordt gezien, maar juridisch niet afdwingbaar is. In dit artikel bespreken we hoe dit werkt en wat je moet bewijzen.
Wat is een natuurlijke verbintenis?
Een natuurlijke verbintenis is een sterke morele verplichting die niet via de rechter kan worden afgedwongen. Burgerlijk Wetboek beschrijft het als een verplichting waarbij iemand, ondanks het gebrek aan juridische afdwingbaarheid, maatschappelijk gezien iets moet naleven.
Voorbeeld uit de praktijk
Een zaak bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant illustreert dit begrip. Na hun scheiding kreeg de vrouw zonder vergoeding de gezamenlijke woning, ter waarde van 225.000 euro, toegewezen. De man voelde een morele plicht om zijn ex-vrouw en kinderen goed te huisvesten. De belastinginspecteur zag dit als een schenking en legde een aanslag schenkbelasting op. Echter, indien de natuurlijke verbintenis voldoende kan worden aangetoond, kan deze belasting vervallen.
Bewijslast
Bij de bewijslast moet de ontvangende partij aantonen dat er sprake is van een natuurlijke verbintenis. In de besproken casus slaagde de vrouw daarin omdat: 1. Ze tijdens het huwelijk voornamelijk voor de kinderen zorgde. 2. Ze geen recht had op een uitkering. 3. Ze geen sociaal netwerk in Nederland had. 4. Ze psychische klachten en een taalbarrière ervoer door de scheiding.
Conclusie
Hoewel er doorgaans een vergoedingsrecht ontstaat wanneer een ex-partner bevoordeeld wordt, kunnen bijzondere omstandigheden zoals wederzijdse welstand en behoeften leiden tot een natuurlijke verbintenis. Dit kan een grond zijn om aan te tonen dat er geen schenkbelasting moet worden betaald.