Het is een veelvoorkomend misverstand dat samenwoners automatisch recht hebben op het pensioen van hun partner. Hoewel je je bij het pensioenfonds als partners kunt aanmelden, zijn er vaak extra voorwaarden. In dit artikel verhelderen we de regels rondom samenwonen en pensioen en geven we tips om je pensioenrechten goed te regelen.
Zorg dat je samenlevingscontract 'pensioen proof' is
Bij een pensioenregeling via je werkgever komt er vaak meer kijken dan enkel het ouderdomspensioen. Er zijn ook voorzieningen voor situaties zoals overlijden of arbeidsongeschiktheid, waaronder het partnerpensioen valt. Voor gehuwde stellen en geregistreerde partners zijn de regels eenvoudiger: zij worden automatisch erkend als partner. Voor samenwoners echter, kunnen er aanvullende eisen gesteld worden. Vaak is een notarieel vastgelegd samenlevingscontract een vereiste. Zorg dat je de voorwaarden van je pensioenregeling nauwkeurig nakijkt om te zien of je partner in aanmerking komt.
Samenwonend? Geen automatisch recht op elkaars pensioen bij scheiding
Bij een scheiding hebben gehuwde of geregistreerde partners recht op de helft van elkaars opgebouwd ouderdomspensioen, een proces dat bekend staat als pensioenverevening. Samenwoners hebben dit recht niet automatisch: het opgebouwde ouderdomspensioen blijft bij de oorspronkelijke eigenaar. Dit kan vooral nadelig zijn voor huishoudens met één inkomensverdiener, bijvoorbeeld als je thuis bent gebleven voor de kinderen. Daarom kan het nuttig zijn om in je samenlevingscontract specifieke afspraken te maken over pensioenverdeling.
Partnerpensioen bij beëindiging van de relatie
Bij beëindiging van de relatie, krijgt de ex-partner het partnerpensioen dat tot dat moment is opgebouwd. Dit wordt 'bijzonder partnerpensioen' genoemd en het komt uit wanneer de pensioenopbouwer overlijdt. Moderne pensioenregelingen bieden vaak partnerpensioen op risicobasis aan, hetgeen betekent dat er geen geld gespaard wordt, maar een verzekering het risico dekt. Als de relatie eindigt, stopt de risicobasis-verzekering doorgaans. Bij een scheiding kun je mogelijk afspraken maken over bijzonder partnerpensioen, bijvoorbeeld het overdragen van rechten aan een nieuwe partner.
Overweeg om afwijkende afspraken te maken
Hoewel de pensioenregels duidelijk omschreven zijn in de Pensioenwet, kan het nuttig zijn om afwijkende afspraken vast te leggen in een samenlevingsovereenkomst. Hiermee kunnen ex-partners bijvoorbeeld schriftelijk afstand doen van rechten op bijzonder partnerpensioen. Dit kan gunstig zijn als je een nieuwe relatie aangaat. Neem bij twijfel of je wensen wettelijk zijn toegestaan, contact op met een pensioenuitvoerder of financieel adviseur voor meer informatie.