Bij een scheiding is de koopwoning vaak één van de belangrijkste onderwerpen. Jullie moeten samen afspraken maken over wat er met de woning gebeurt en deze vast laten leggen in het echtscheidingsconvenant. Die afspraken hebben ook gevolgen voor je belastingen als de woning een van jullie meer oplevert dan de ander.
De hoofdkeuzes voor de woning
Bij een scheiding gaat het vooral om drie mogelijkheden:
1. Uitkopen: de een koopt de ander uit de woning uit
Bij uitkopen betaalt de partner die in de woning blijft de ander een vergoeding voor zijn of haar aandeel in de woning. Hiervoor moet je eerst de waarde van het huis vaststellen, bijvoorbeeld met een taxatie. Daarna bereken je de overwaarde minus de hypotheekschuld en bepaal je wat de uitkoopsom is.
Schenkbelasting bij uitkopen van de woning
Bij het uitkopen is het belangrijk dat de verdeling in waarde eerlijk is. Als één van jullie onder de streep meer krijgt dan waar diegene recht op heeft volgens de wet, kan de Belastingdienst dit zien als een schenking en die belasten met schenkbelasting.
2. Verkoop van de woning
Je kunt er ook voor kiezen om de woning te verkopen aan een derde. De hypotheek wordt dan afgelost, en de opbrengst (of een restschuld) wordt verdeeld volgens de afspraken in jullie convenant. Normaal gesproken gebeurt dit 50/50, maar jullie kunnen ook andere afspraken maken.
3. De woning onverdeeld laten
Tot vijf jaar na de scheiding mag de woning op beide namen blijven staan. In die periode blijft ieder mede‑eigenaar en beiden zijn nog hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek. Deze optie kan een tijdelijke oplossing zijn als je bijvoorbeeld eerst wilt zien hoe de woningmarkt zich ontwikkelt, of als je financiën nog niet klaar zijn voor directe verkoop of uitkoop.
Kort over situaties waarin de woning buiten de gemeenschap valt
In sommige gevallen valt de woning (gedeeltelijk) buiten de verdeling omdat dit in de huwelijkse voorwaarden staat of omdat de woning op naam van één partner staat door aankoop vóór het huwelijk met beperkte gemeenschap van goederen. In die gevallen gelden de bestaande voorwaarden en zijn er vaak al afspraken over hoe daarmee wordt omgegaan.
Wanneer is er een beperkte gemeenschap van goederen en wanneer algemene gemeenschap?
Schenkbelasting kort uitgelegd
Bij een scheiding kan de Belastingdienst een ongelijke verdeling zien als schenking als één van jullie meer krijgt dan waar diegene volgens de verdelingsregels recht op heeft. Dat geldt met name bij de uitkoop van de woning: als de uitkoopsom lager is dan het deel van de waarde dat thuishoort bij de vertrekkende partner.
De Belastingdienst kent ook een vrijstelling voor (ex‑)partners. In 2025 kun je tot € 2.690 belastingvrij schenken aan elkaar en in 2026 tot € 2.769 zonder dat hier schenkbelasting over wordt geheven. Alles wat boven deze bedragen zonder passende tegenprestatie wordt verkregen, kan belast worden.